|
ÖNSÖZ
Yurdumuz Türkiye’de son yıllarda azınlık
okullarıyla ilgili olarak bazı araştırmalar
yapılmasına rağmen, bu kurumların Türk
eğitim sistemindeki yerini, etkilerini konu
alan kapsamlı çalışmalara pek
rastlanmamıştır. Ermeni Okullarını, bilhassa
Cumhuriyet dönemindeki çizgilerini işleyen
ve buna ek olarak söz konusu okulların
talimâtname ve ders öğretim programlarını
ele alarak değerlendiren araştırmalara daha
çok gereksinim olduğu düşünülmektedir.
Araştırmaya konu olan İstanbul Ermeni
Okullarını içine alan bu çalışmaya 1995
yılında başlanmıştı. Daha sonraki yıllarda
da hiç ara vermeden bilgi ve belge toplamaya
devam edilmiş ve böylece yeni kaynak ve
bilgilerle zenginleştirilmiştir. Genel
olarak kendine özgü yönleri bulunan söz
konusu çalışmanın Türk eğitim görüş ve
düşüncesine katkıları olacağı kanaatindeyiz.
Konu ile ilgili birinci elden kaynaklara
ulaşılmaya çaba harcanmış, değerlendirme ve
yorumlarda tarafsızlığa özen gösterilmiştir.
Bu araştırma, İstanbul’daki Ermeni Okulları
ile ilgili birçok konuyu gözler önüne
sermektedir. Osmanlı Devleti döneminde
başlayan ve Cumhuriyet dönemine uzanan
çizgide söz konusu okulların etkinlikleri,
kuruluş amaçları, yönetim yapıları, öğretim
kadrosu ve ders öğretim programları ele
alınarak günümüzdeki durumları ortaya
çıkarılmaya çalışılmaktadır. Araştırma
özetle eğitim öğretim politikamızın daha iyi
belirlenmesinde katkıda bulunabilir. Tüm
çabalarımıza rağmen araştırmamızın kusursuz
olduğu söylenemez.
Bu araştırmada yardımlarını gördüğüm Ankara
Cumhuriyet Arşivi eski genel müdürü İsa
Özkul’a, memur Hilmi Bey, Kadir Aytar,
Mustafa Tatlısu, Atilla Bey ile sözleşmeli
personel Tahir Sezen’e; MEB TTK eski başkanı
Ramazan Çetindağlı, Bşk. Yrd. Veli Kılıç’a,
arşiv şefi Osman Yoldaş ve Yılmaz Özmen ve
Cehdi Diler’e ve yardımlarını esirgemeyen
MEB ÖÖK eski genel müdürü Hüseyin
Kaburoğlu’na, daire bşk. Mustafa Çandır’a,
İstanbul Başbakanlık Osmanlı arşivi memuru
Ömer ve Fuat Recep’e, beni bu araştırmaya
özendiren rahmetli hocam Prof. Dr. Nejat
Göyünç’e, konu ile ilgili düşüncelerinden
her zaman yararlandığım Ankara Üniversitesi
Öğretim Üyesi değerli hocam Prof. Dr. Yahya
Akyüz’e, kaynak toplama ve arşiv belgelerini
elde etmede ve yetkililerle yapılan
görüşmelerde bana her zaman destek olan
doçentlik sınavımın jüri üyelerinden Afyon
Kocatepe Üniversitesi öğretim üyelerinden
Prof. Dr. Nmustafa Ergün’e, Abant İzzet
Baysal Üniversitesi Rektör Yardımcısı
değerli hocam Prof. Dr. Ali Güler’e teşekkür
borçluyum.
Ayrıca, araştırmanın yazıya geçirilmesinde
yardımlarını gördüğüm eşim Perihan,
oğullarım Kağan ve Orhun Büyükkarcı’ya gönül
borcumu ifade etmek isterim. Kitabın dizgi,
dizayn ve baskısında gerekli çabayı gösteren
herkese teşekkür ederim.
Çalışmanın, başta öğrencilere olmak üzere,
okuyuculara yararlı olmasını diler, onlardan
gelecek eleştirilerin memnunlukla
karşılanacağını özellikle belirtmek isterim.
Prof.Dr. Süleyman BÜYÜKKARCI
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ.............................................................................................................................................
v
İÇİNDEKİLER.................................................................................................................................
vii
KISALTMALAR..............................................................................................................................
xi
ÖZET (İngilizce).........................................................................................................................
xivii
ÖZET (Türkçe).............................................................................................................................
xiv
GİRİŞ................................................................................................................................................
1
I. BÖLÜM
TÜRKİYE'DE EĞİTİM
1. Tarihi
Gelişim............................................................................................................................
7
2. Türkiye’de Program Geliştirmenin Tarihsel
Gelişimi......................................................
11
3. Şimdiki Türk Millî Eğitim Sisteminin
Yapısı.......................................................................
14
I. Örgün
Eğitim.....................................................................................................................
14
a. Okul Öncesi
Eğitim....................................................................................................
14
b.
İlköğretim.....................................................................................................................
14
c.
Ortaöğretim.................................................................................................................
15
ç.
Yükseköğretim............................................................................................................
15
II. Yaygın
Eğitim...................................................................................................................
15
II. BÖLÜM
TÜRKİYE'DEKİ ERMENİ OKULLARININ TARİHÇESİ
İLE
BUGÜNKÜ AMACI
1. Ermeniler ve Kısa
Tarihleri...................................................................................................
17
a. Ermeni ve Ermeni Tabirlerinin
Menşei.......................................................................
17
b. Ermenilerin Bilinen En Eski
Tarihleri..........................................................................
18
2. Ermeni Okullarının
Tarihçesi...............................................................................................
19
3. Ermeni Okullarının
Amacı.....................................................................................................
23
III. BÖLÜM
ERMENİ OKULLARININ EĞİTİM ÖĞRETİM, PERSONEL,
İŞ VE TATİL GÜNLERİ
A. ERMENİ OKULLARINDA EĞİTİM
ÖĞRETİM......................................................................
25
1. Sınıf Geçme ve
Sınavlar.................................................................................................
25
2. Ders Öğretim Programları ve Ders Dağıtım
Çizelgeleri..........................................
25
3. Öğretim
Dili......................................................................................................................
26
4. Ders ve Yardımcı Ders Kitapları-Ders
Araçları..........................................................
27
5. Eğitici
Etkinlikler..............................................................................................................
27
B. ERMENİ OKULLARINDA PERSONEL
İŞLERİ..................................................................
28
|